ECRİMİSİL

Ecrimisil Nedir ?

Ecrimisil haksız işgal tazminatıdır.Gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminattır.(Yargıtay 1. Hukuk Dairesi Esas No:2018/27 Karar No: 2018/402 Karar Tarihi: 18.01.2018) Ecrimisil davası ise; malı haksız yere ve kötüniyetli olarak kullanan, geri verme yükümlülüğünü de yerine getirmeyen kişilerden haksız işgal tazminatı alınarak hak sahibine verilmesi için açılan bir dava türüdür.

TMK m.995 “İyiniyetli olmayan zilyet, geri vermekle yükümlü olduğu şeyi haksız alıkoymuş olması yüzünden hak sahibine verdiği zararlar ve elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği ürünler karşılığında tazminat ödemek zorundadır.”

Ecrimisil Tazminatı Şartları Nelerdir ?

1. Fuzuli şagilin (haksız işgalci) malı haksız olarak (mal sahibinin rızasına aykırı biçimde) ve hukuki bir sebep (kira sözleşmesi, ayni hak v.b.) bulunmaksızın kullanması.
2. Fuzuli şagilin malı kullanmada kötüniyetli olması (malı kullanma hakkının bulunmadığını bilmesi veya dürüstlük kuralı gereğince bilmesi gerekmesi).
3. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi (istisnalar haricinde).

Davada aranan hukuki yarar, haksız şekilde malı kullanan kişinin davacının rızası dışında malı kullanması ve iyiniyetli olmamasıdır. Maldan elde edilebilecek gelir ecrimisil tazminatının hesaplanmasında esas alınır.

Miras Konusu Mallarda Paydaşların Ecrimisil Talebi.

Miras konusu taşınmazları kullanamayanların fiilen kullananlardan, bu yararlanma bedelini (ecrimisil) talep etmeleri için, kullanıcı mirasçıları “intifadan men” etmeleri gerekir. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki el atmanın önletilmesini ve/veya ecrimisil isteyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Geriye dönük olarak ecrimisil, yararlanma bedeli talep edebilmek için intifadan men bildirimin yapılması gerekmektedir.

Kural olarak, kullanımdan men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce (5 yıla kadar) davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Uygulamada bu bildirim noter aracılığı ile gönderilen ihtarname ile yapılmaktadır. İspat kolaylığı açısından en sağlıklısı da bu yolla bildirimde bulunmaktır.

İntifadan Men Koşulunun Aranmadığı Haller

Ecrimisil davalarında intifadan men koşulunun aranmadığı bazı durumlar vardır ki bu durumlar intifadan men koşulunun istisnası olarak Yargıtay kararları ile ortaya çıkmıştır. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin 2014/19173 Esas; 2015/2149 Karar sayılı kararında bu konuda yeterli açıklama bulunmaktadır. Bu karara göre intifadan men koşulunun aranmayacağı durumlar aşağıdaki gibidir.

1.Davaya konu taşınmazın kamu malı olması,

2.Ecrimisil istenen taşınmazın bağ, bahçe gibi doğal ürün veren yerlerden olması,

3.Ecrimisil istenen taşınmazın iş yeri, konut gibi kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması,

4.Paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiasında bulunması ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi,

5.Paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerin belirli halde bulunması,

6.Davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, el atmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması,

7.Taşınmazın getirdiği ürün itibariyle, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay ya da muris tarafından kurulan işletmenin ya da, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgal edilmesi. (Yargıtay 1. Hukuk Dairesi Esas no: 2014/19173 Karar no : 2015/2149 Tarih : 16.02.2015)

Ecrimisil davasına konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

Zamanaşımı

25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay’ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir